Trang chủ > bài viết > Ngoài biển khơi Tây Ban Nha

Ngoài biển khơi Tây Ban Nha

29/12/2011

NGOÀI BIỂN KHƠI TÂY BAN NHA

Nguyễn Hữu Liêm ( http://www.freewebs.com/nguyenhuutoc/nhl.htm)

Chúng tôi rời thành phố Barcelona chiều hôm. Cả qua sau hai ngày đi khắp các ngõ ngách của thành phố biển vui nhộn và xinh đẹp cổ kính này. Ở đây con người chỉ thấy có vui chơi – cả thành phố đâu đâu cũng như là đang lễ hội. Cái không khí festival tràn ngập mọi nơi. Đúng là thành phố của du khách, của vùng đất không có vẻ gì là bận tâm đến quá khứ và lịch sử. Cũng như là Paris, thành phố Barcelona đẹp cổ kính, nhưng không có vẻ huy hoàng đến như thế. Các buildings mang nét đẹp kiến trúc La Mã thời hưng thịnh, phảng phất nét ảnh hưởng Hồi giáo và Ả rập. Con người vùng biển này có màu da ngâm đen hơn. Thân hình các cô mãnh dẻ và khoẻ mạnh với một nét đẹp tươi vui, hồn nhiên. Buổi trưa ở đây, trời nắng hanh hanh và chút ít oi bức như một buổi chiều cuối năm ở Sài Gòn. Dân cư cũng đánh một giấc ngủ trưa, siesta, xong rồi họ thức dậy để mà vui chơi, fiesta. Nhìn những du khách vui khoẻ, ngồi bên lề đường với những cốc bia to bằng hai lít, uống ừng ực, ca hát, nhảy múa, tôi thấy đời sống là một lễ hội liên tục đối với họ – ít nhất là trên đường phố. Những khuôn mặt của Bacchus, thần rượu trong huyền thoại Hi lạp, bày tỏ qua thân thể và khuôn mặt hồn nhiên, trẻ trung, chỉ có vui đùa trong cơn say của gió biển và tinh thần lãng tử. Đây là xứ của nhiều di sản từ lịch sử chiến tranh lâu đời. Cái máu chiến tranh đầy thiếu niên hiếu thắng, cái vẻ huy hoàng giữa cơ ngơi tàn phế của đế quốc, sự lịch lãm của những giai cấp thượng lưu có từ chiến tranh và mua bán đã bị đóng khung bao lần rồi lại tan vỡ, của các làn sóng tình cảm tôn giáo, từ Công giáo đến Hồi giáo Ả Rập, mang đầy nét nhiệt thành cực đoan, đua nhau chiếm ngự những đền đài. Tôi thấy tội nghiệp cho những thành quách, chúng phải mang nặng quá khứ trên vai với vẻ nhan sắc tàn phế của mình. Nhìn ra biển Địa Trung Hải, tôi không thấy bến bờ của Phi Châu, dù tôi biết rằng, bên bia bờ của biển là nơi xuất phát cho nền văn minh Âu Châu này, từ Ai Cập, tràn sang Hy Lạp, trải rộng bởi Đế quốc La Mã. Vùng đất này mang một nửa huyền bí của thần linh bên bờ Phi Châu man dại trộn lẫn và thăng hóa bởi văn minh lý tính Hy lạp và sau đó là cái văn hóa tôn giáo đầy xúc cảm của tôn giáo. Da thịt con người trên đường phố mang một chút quá khứ của Phi Châu qua cái nét ngâm ngâm, lãng mạn của miền biển mặn cộng thêm cái nước da trắng mật của lục địa Âu Châu. Mục đích của văn hóa là thế: nó đem con người từ cái xứ nhiễu nhương, nheo nhóc, tàn bạo của thế gian, hiện thân qua xã hội và con người Ai Cập, nơi mà con thú của thân hình đang hiện lên làm người bằng phần đầu, sang qua bờ biển bên này, của lý trí và nhân bản. Đó chính là tinh hoa của câu chuyện ngụ ngôn tôn giáo qua vai trò của Moses, người đem dân Do Thái về với đất Hứa là Palestine, biểu tượng của tương lai. Khi xưa, xa xôi lắm, ở những năm tháng của Đế quốc La Mã đang thịnh trị, có chàng trai trẻ, vốn ăn chơi trác táng, ở bên kia bờ đó, nơi xứ Alexandre của Ai Cập. Chàng là tuổi trẻ của Thánh Augustine, một hình ảnh lớn và đẹp trong lịch sử Thiên Chúa Giáo – cũng như là Long Thọ, tức là Nagarjuna, trong Phật Giáo. Một lần lỡ tay quá trớn với cám dỗ của sắc dục, chàng Augustine chợt tỉnh ra rằng cuộc đời của mình như thế là sai lầm, và thay đổi tư duy để trở nên một người theo đạo mới – như là một ai bơi sang bờ Bỉ Ngạn, đến La Mã huy hoàng, và trở nên thần linh cho nhân loại. Augustine là thánh thể của con người qua bến mới, vượt qua bể dục của Ai Cập để về tới một bờ bến tinh thần cao cả. Augustine, Long Thọ, cũng như tất cả mỗi nguời chúng ta bây giờ, là một biểu tượng vượt thoát biển thế gian để đi đến đời sống tinh thần. Yết đế, yết đế, ba la tăng yết đế, bồ đề tát bà ha. Hãy vượt qua, vượt qua bên kia bờ của Hữu, để thấy được tâm Phật của mình, hỡi chúng sinh kia. Trời tháng Tám ở vùng biển Địa Trung thường có những cơn mưa nhẹ và ngắn, bất chợt đến và nhẹ nhàng đi. Khi mưa đến, người ở đây không vội vàng tránh, không chạy vào hiên phố, không dừng xe máy bên lề để quàng áo mưa. Mưa hay nắng, người ta vươn vai, co cổ, nhe răng cười chấp nhận vui vẻ với trời đất. Cơn mưa rào đến làm cho người ta vui hơn, nhiệt náo hơn. Tiếng hát, tiếng nhạc, tiếng cười vẫn liên tục không ngừng nghĩ. Cơn mưa như thể là một múi chanh, quả ớt, hạt tiêu, chút mắm cho gia vị cuộc đời. Nó làm cho thân xác gia tăng cường độ cảm nhận với thiên nhiên; nó làm cho ngườì ta thấy được hai khuôn mặt của mọi thứ, của âm, của dương. Trong cái ướt mưa bất chợt, trai gái ôm chặt nhau hơn trong cái lẽ cọng trừ giữa trời đất. Trong suy tư liên tưởng, tôi nghĩ đến những cơn mưa miền Trung Việt Nam, nơi cái oi bức, khô cằn của mùa hè đầy nhiệt đới đày đọa thân xác còm cõi của con người – những con người say sưa với khổ cưc nhiều hơn là với niềm vui của sự sống.

Tối nay, thuyền sẽ đến Nice, và sau đó sẽ vào bờ của một thành phố nước Ý, Naples, và theo đó, chúng tôi đang đi ngược dòng với lịch sử La Mã, của Thiên Chúa Giáo, và của văn minh Hi Lạp. Trên khoảng không gian của quả đất chật hẹp và ở nơi mảnh biển xanh của vùng biển này, tôi hình dung ra quá khứ và tương lai đang tranh dành nhau trên mái chèo cổ tích. Lịch sử chỉ là một câu chuyện kể cho trẻ em, một chai rượu ngon cho thanh niên, một cuốn sách dày cho giới tóc bạc. Tôi thấy cái gan ruột man dại, trẻ trung của thằng con trai Đại Việt muốn hòa theo men rượu của Đế quốc La Mã.

Tôi bước lên lan can của thân tàu, nhìn về phía Đông xa thẳm. Tôi hình dung ra Jesus, Mohammed, Thích Ca đang cùng vượt sóng về phía mình. Tôi đưa tay ra vẫy họ: Hỡi các ngài, tôi đây, đừng tránh. Tôi và các ngài đang cùng đi trên biển Caupernaun này, các ngài đi trước, tôi sẽ theo sau. Trước sau gì, tôi cũng sẽ theo các ngài. Và tức thì, tôi thấy các ngài cùng nhau bay lên thân thuyền, ôm sát thân tôi, và tất cả đều cười vui thoải mái. Nhưng không. Biển xanh vẫn xanh, sóng vẫn nhẹ bên hông tàu.

Tôi dụi mắt và chỉ thấy trời cao và muôn vàn mây trắng bay về đâu bất tận.

Viết từ Địa Trung Hải