Trang chủ > bài viết > Người mẹ bất tử

Người mẹ bất tử

09/11/2010

Người mẹ bất tử

(Thứ Sáu, 05/02/2010 – 3:13 PM)

Ghi chép của Hoài Nguyên

http://www.doisongphapluat.com.vn/printContent.aspx?ID=3068


 

Phác thảo Tượng đài Mẹ Việt Nam Anh hùng của họa sĩ Đinh Gia Thắng lấy nguyên mẫu mẹ Nguyễn Thị Thứ (sinh năm 1904, ở xã Điện Thắng, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam) đã được lựa chọn và triển khai xây dựng tại núi Cấm (Thành phố Tam Kỳ, Quảng Nam). Sở dĩ mẹ Thứ được chọn mẫu vì mẹ là người mẹ hùng thiêng, là biểu tượng Mẹ Việt. 9 người con trai, 1 người con rể và 2 cháu ngoại của mẹ đã hy sinh cho Tổ quốc trong hai cuộc kháng chiến trường kỳ. Nay, dù đã ở cái tuổi vượt ngưỡng đại thọ, nhưng nụ cười, ánh mắt của mẹ vẫn sáng lên niềm tin và sức mạnh  diệu kỳ…
Biểu tượng của đức hy sinh

Tuy đã được cảnh báo trước rằng mẹ Thứ đã yếu gầy, hạn chế hỏi han, làm phiền mẹ, thế nhưng ngày ngày, từng đoàn người, trong đó có nhóm chúng tôi, không ai chịu nghe lời, cứ tìm đến và sà vào lòng mẹ. Bởi, mẹ như đóa sen thơm, khiến ai gặp cũng tìm cách ôm hôn mẹ bằng được, rồi nắm bàn tay gầy guộc chai sần để gợi nhớ đôi điều thì mới bằng an, mãn nguyện. Không riêng tôi, cảm giác của mỗi người sau khi làm phiền mẹ, thấy lòng ấm hơn lẫn niềm tự hào, cảm phục, tri ân…

Mẹ Thứ sinh ra ở xóm Rừng, thuộc làng Thanh Quýt. Mẹ được hưởng “gien” dũng cảm của dòng tổ Nguyễn Hữu, khởi đầu từ Ngư Lộc hầu Nguyễn Hữu Dũng, Phụ Quốc Thượng tướng quân, từng trấn giữ vùng đất Quảng Nam. Theo gia phả, mẹ Thứ là cháu gái đời thứ 11 của vị tướng lừng danh này.

Lúc xuân thời, mẹ tóc dài, da trắng, bàn tay nõn nà, khéo léo dệt nên những thước vải không chê vào đâu được. Đặc biệt, mẹ có chất giọng ngọt ngào, hát hò khoan hay lắm. Nhan sắc tuyệt mỹ, trai tráng trong tổng, ngoài làng không mê mới là chuyện lạ. Nhưng rồi, mẹ chọn chàng trai nghèo trong xã cũng giống mình là sẵn sàng hy sinh cho Tổ quốc. Bên mẹ, tôi cảm nhận được dư âm sức sống trên đôi bàn tay thon nhỏ từng dệt vải, làm ruộng, đào hầm, bưng cơm, ra hiệu cảnh giác, cáng thương và đêm đêm đào hầm bí mật ngay trong nhà mình cũng như trong làng. Giờ, đôi bàn tay ấy vẫn thắp lửa cho bao thế hệ.

Trong nét cười mủm mỉm, mẹ kể về chồng mình là cụ Lê Tự Trị – người đàn ông rất khẳng khái và khiêm tốn. Cụ từng đào hầm bí mật, nuôi giấu bộ đội, bảo vệ cách mạng. Hoà bình lập lại, cụ dứt khoát không nhận ưu đãi của chính quyền là sớm xây dựng nhà tình nghĩa cho gia đình mình. Cụ đã băng rừng lội suối lên huyện Tiên Phước xa tít tắp mua những gian nhà cũ về lắp ghép để ở. Cụ bảo: “So với đồng chí, đồng bào, công cán nhà tui chỉ bằng cái… móng tay thôi, hơn nữa địa phương còn khó khăn lắm”.

Rồi mẹ kể về những người con của mình. Anh hai, anh ba, anh tư ra chiến trường rồi không bao giờ trở về. Lòng quặn đau nhưng mẹ không gục ngã, vẫn tham gia cách mạng, động viên các con nối bước nhau vì nghĩa lớn. Và cứ thế, cả 9 người con trai đã lần lượt hy sinh lúc tuổi thanh xuân, dồn tháng, dồn năm tình thương cho mẹ để mẹ vượt qua bão giông trở thành bất tử. Mẹ Thứ nhắc nhiều chuyện cũ, cũng là những nỗi đau, nhưng mẹ không khóc. Thực ra, nước mắt của mẹ chảy ngược vào trong từ mấy chục năm rồi, trước tin báo từng đứa con thương yêu đã nằm lại chiến trường.

Nhà có hai Mẹ Việt Nam Anh hùng

Trong ngôi nhà đầy ắp nghĩa tình, không chỉ mẹ Thứ mà con gái của mẹ là Lê Thị Trị cũng là Mẹ Việt Nam Anh hùng. Mẹ Trị cũng có chồng và 2 con trai hy sinh ở chiến trường. Bởi thế, mẹ Thứ được gọi là mẹ của Mẹ Việt Nam Anh hùng theo cả nghĩa đen lẫn nghĩa bóng. Ngày ngày, mẹ Trị cùng cháu con nội ngoại chăm sóc mẹ Thứ – báu vật sống của đất nước. Mẹ Trị tâm sự: “Tui rất tự hào về má của mình, kể cả khi má chưa được tôn vinh, bởi má là hiện thân của lòng nhân ái, đức hy sinh. Tui thường dạy con cháu hãy sống và noi gương má.

Với mẹ Thứ “cái gì cách mạng cần, mẹ sẵn sàng cống hiến”. 9 người con trai của mẹ quá đủ để khẳng định điều đó. Trong lần gặp mẹ, tôi được nghe câu  chuyện xúc động. Kỷ vật thiêng liêng nhất trong chiến tranh mẹ giữ được là chiếc nồi mười (bằng đồng) mà gia đình mẹ từng nấu cơm cho bao lượt bộ đội. Nhưng rồi mẹ vẫn trao kỷ vật ấy khi cách mạng cần. Hiện, chiếc nồi của gia đình mẹ đang trưng bày tại Bảo tàng Lịch sử quân sự Việt Nam với lời giới thiệu nồi cơm mẹ Thứ. Nhà thơ, thượng tá Đỗ Như Thuần đã có bài thơ bất hủ về kỷ vật của mẹ, trong đó có câu:… Nồi cơm mẹ Điện Bàn cao hơn truyền thuyết / Chuyện một thời của Tổ quốc tôi.

“Người mẹ này trên cả vĩ đại- câu nói trên không chỉ Mai cơn Huây, cựu binh Hoa Kỳ mà rất nhiều người nước ngoài đã thốt lên như thế khi được gặp hay nghe kể về mẹ. Ai đứng trước mẹ, sau khi gặp mẹ cũng bật ra những câu hỏi, tự chất vấn chính mình. Với Mai cơn Huây, ba câu hỏi trong một lần về thăm mẹ Thứ đều có đáp án. Mai cơn Huây từng hỏi: “Liệu mẹ có tha thứ cho chúng tôi không?”- xin thưa, Mẹ Việt Nam nào cũng có lòng vị tha. Chồng chất nỗi đau, nhưng mẹ vẫn sống lâu đến thế?”, xin mượn mấy câu thơ của nhà thơ, thượng tá Lê Anh Dũng (Tạp chí Văn nghệ quân đội) để trả lời: “Các anh chết trẻ, chết son / Dồn tháng, dồn năm tình thương cho mẹ. Có thể tạc tượng đài bất tử….

Hãy lắng nghe…

Hình ảnh Mẹ Việt Nam Anh hùng trường tồn với thời gian, đó là ước mong của bao người. Vì thế, Đài Tiếng nói Việt Nam, UBND tỉnh Quảng Nam và Trung ương Hội LHPN Việt Nam đã có sáng kiến, phát động sáng tác, kêu gọi đóng góp xây dựng Tượng đài Mẹ Việt Nam Anh hùng. Quảng Nam được chọn để xây dựng, bởi đây là địa phương có nhiều liệt sĩ và nhiều Mẹ Việt Nam Anh hùng nhất đất nước (7 nghìn mẹ). Trong số 10 phác thảo dự thi của 6 tác giả về Tượng đài Mẹ Việt Nam Anh hùng, Hội đồng Nghệ thuật đã chọn tác phẩm của họa sĩ Đinh Gia Thắng lấy từ nguyên mẫu mẹ Thứ.

Theo hoạ sĩ Đinh Gia Thắng, “Hình ảnh mẹ Thứ đã khắc trong tâm khảm tôi, từ đó tôi phác thảo tác phẩm và đã hoàn thành… trên cả ý tưởng ban đầu. Bởi, mỗi khi vào việc, như có nguồn sức mạnh truyền vào tâm cảm, tạo cho tôi cảm hứng vô tận. Trong khối đá là hình tượng trái núi, đỉnh chính là chân dung nguyên mẫu mẹ Thứ Anh hùng, xung quanh là các thế hệ, dòng suối thể hiện sự tận hiến với Tổ quốc…”.

Được biết, Tượng đài Mẹ Việt Nam Anh hùng, lấy nguyên mẫu Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Thứ đã chính thức được khởi công vào dịp 27.7.2009, tổng mức đầu tư 120 tỷ đồng tại khu núi Cấm (phường An Phú và xã Tam Phú, TP Tam Kỳ), diện tích 150.000m2. Tượng đài có hình cánh cung dài 101m, chân dung mẹ nằm chính giữa có chiều cao 18m, phần thấp nhất của cánh cung cao 5,85m. Khối tượng chính là tượng bán thân gắn vào khối núi đá nhân tạo. Chất liệu làm bằng đá sa thạch, có độ cứng và chống bào mòn cao. Tượng mẹ nhô ra phía trước đủ tạo nên điểm nhấn của khối. Các mảng miếng vách núi đá hai bên theo hướng thấp dần với đường nét và tỷ lệ thay đổi uyển chuyển để toát lên vẻ hùng vĩ hình tượng Mẹ Việt Nam Anh hùng. Chân dung người mẹ được tạc bằng những mảng khối cách điệu hiện đại, mạnh mẽ mà sống động, hài hoà và vô cùng gần gũi. Pho tượng không chỉ gợi nên cảm giác rất giống mẹ Thứ mà còn rất giống hình ảnh quen thuộc của những người mẹ Việt Nam. Ngoài ra, công trình còn có 8 trụ huyền thoại, mỗi trụ cao 9m, đường kính 1,2m. Dự kiến, công trình sẽ được hoàn thành vào năm 2012.

Ai đã một lần đến bên mẹ Thứ rồi tạm biệt, tâm cảm mỗi người dành cho mẹ một góc riêng. Với riêng tôi, niềm xúc động, cảm phục và tự hào về mẹ khó thể nói thành lời. Xin được kết thúc bài viết bằng những dòng lưu bút của nhà thơ, thượng tá Lê Anh Dũng: “… Ai cũng mong mỏi, chúc mẹ Thứ sống lâu, hơn nhiều lần 105 tuổi. Nhưng, “mẹ già như chuối chín cây…”. Nếu ai quan tâm đến đời sống của mẹ, gia đình, quê hương Điện Bàn của mẹ, xin hãy nhanh chân về. Về đến cổng nhà mẹ, hãy chầm chậm bước, suy tưởng và tư duy. Xin hãy lắng nghe bằng tâm hồn, trái tim của một người con, người cháu về với mẹ, về với nội, ngoại của mình để cảm nhận được chất huyền sử bất tử ở Việt Nam. Hãy về, hãy lắng nghe… Mẹ và Đất nước”.

Ghi chép của Hoài Nguyên

%d bloggers like this: