Trang chủ > bài viết > “Mất mùa thuốc lá chết ba ngàn người”

“Mất mùa thuốc lá chết ba ngàn người”


 

Tác giả: BÌNH GIANH

“Ai về Thanh Quýt mà coi,

Mất mùa thuốc lá chết ba ngàn người”.

Câu ca ví von này được người dân Thanh Quýt (xã Điện Thắng Nam, Điện Bàn, Quảng Nam) truyền miệng như một niềm tự hào về “đặc sản” thuốc lá ở quê hương mình. Thanh Quýt không những nổi tiếng vì có thuốc lá ngon mà điều đặc biệt hơn, hầu hết phụ nữ ở đây đều “nghiện” thuốc lá và xem đây là “món ngon” không dễ bỏ được trong khẩu phần của cuộc sống mỗi ngày…

Hút thuốc từ thời… gái trẻ

Chúng tôi phát hiện ra điều thú vị này khi tham gia một cuộc họp tổng kết cuối năm của Chi hội Phụ nữ thôn Thanh Quýt, xã Điện Thắng Nam. Giờ giải lao cũng là lúc để chị em thư thả trò chuyện và mấp máy điếu thuốc trên môi. Chính điều này đã khiến chúng tôi phải trở lại Thanh Quýt lần nữa để tìm hiểu ngọn nguồn của thói quen “độc đáo” này.

Cụ Nguyễn Thị Lam, năm nay đã 85 tuổi, nhìn da dẻ hồng hào, hẳn biết cụ vẫn còn khỏe lắm so với tuổi của mình. Vừa nhìn khách, tay cụ vừa vo ve quấn từng lá thuốc lại với nhau một cách thuần thục. Châm lửa. Rít một hơi dài rồi nhả khói nghi ngút, trong làn khói trắng sặc mùi thuốc lá cụ kể giọng đều đều: “Tui hút thuốc từ lúc mới lên 7 tuổi. Một ngày phải hút cho được 3 điếu thì ăn cơm mới ngon”.

Chị Nguyễn Thị Cam, người hàng xóm của bà Lam cũng góp chuyện sau một hơi thuốc thật sâu với vẻ khoan khoái lạ thường: “Tôi hút thuốc này từ hồi còn con nít kia. Hồi xưa công việc của tụi nhỏ chúng tôi là đi chăn bò, gặp trời lạnh nên rủ nhau đi hái trộm lá thuốc quấn lại để hút cho đỡ lạnh. Hút miết rồi quen, bây giờ đã “ghiền” rồi, không sao bỏ được”.

Theo chị Nguyễn Thị Nhị, Chủ tịch Hội Phụ nữ xã Điện Thắng Nam, hầu hết phụ nữ ở xã này từ 35 tuổi trở lên đều biết hút thuốc. Thanh Quýt là xứ thuốc và cũng là địa phương có số phụ nữ hút thuốc nhiều nhất với khoảng 300 người. Hút thuốc là thói quen và cũng là “nghề” bởi đây là công cụ hữu hiệu nhất để thử thuốc sau khi sản xuất.

Có lẽ không có nơi nào “rành” phân biệt thuốc nào ngon hay dở nhanh như những phụ nữ ở Thanh Quýt. Chỉ cần nhìn màu lá của thuốc nhiều người đã có thể biết được thuốc này nằm ở “top” mấy, loại một hay loại hai. Theo kinh nghiệm của cụ Lam, thuốc ngon có màu lá rất đậm. Lá thuốc không được mỏng nhưng cũng không quá dày. Khi châm lửa, lá thuốc cháy chậm, khói bay lên đặc quánh, xoắn lại với nhau xoay vòng và ít lan tỏa. “Ai mà hút trúng được điếu thuốc này thì ngày đó xem như là ăn được một món ngon” – cụ Lam dí dỏm.

Chị Phan Thị Hằng, một phụ nữ còn rất trẻ ở làng Thanh Quýt còn khoe tài của mình: “Chỉ cần liếc qua lá thuốc ni là đã biết nó ngon rồi. Tôi hút thuốc từ lúc 8 tuổi, nói vui chứ bỏ chồng một ngày được chứ bỏ thuốc một ngày chắc chết mất”.

Hút thuốc là, sức vẫn… khỏe?

Lời khuyến cáo “hút thuốc lá có hại cho sức khỏe” thường được ghi trên những bao thuốc lá đã bị những phụ nữ vui tính ở Thanh Quýt đọc chệch chữ “hại” thành chữ “hai” với vẻ đắc ý. Hầu hết chị em ở đây đều cho rằng hút thuốc lá làng mình rất tốt cho sức khỏe. Để chứng minh cho điều này, các chị đã đọc vanh vách hàng loạt danh sách những cụ bà đã ngấp nghé tuổi “cửu thập lai hy” có thâm niên hút thuốc đáng nể nhưng đều khỏe mạnh.

Cụ Nguyễn Thị Sáu, 80 tuổi, vẫn đang vo ve với điếu thuốc đã cháy sát mép, khuyên: “Hút thuốc ở đâu thì sợ chứ hút thuốc lá làng Thanh Quýt thì không sợ đau ốm gì. Bởi cây thuốc được trồng ở đất thịt, chỉ chăm bón mỗi phân chuồng, không dùng thuốc sâu nên là thuốc nguyên chất, không qua sơ chế nên bảo đảm cho sức khỏe”.

Còn cụ bà Lê Thị Tam, 94 tuổi  cho rằng, khi hút thuốc hơi thường đọng lại ở quanh vùng miệng, chỉ có một ít khói đi qua thanh quản nhưng đã được “thanh lọc” nên vô hại. Nếu có hại cũng chỉ có hại cho người ngồi cạnh hít phải khói thuốc. “Như tui đây nề, gần 100 tuổi rồi mà người còn khỏe re, có đau ốm chi đâu” – cụ Tam vừa nói vừa xòe bàn tay. Màu vàng sậm của khói thuốc lâu ngày đọng lại trên ngón tay cụ. Và nhìn kỹ, khó quên được đôi môi của cụ Tam đã đổi màu tím sẫm. Đó cũng là dấu vết của những lần mà cụ cho là “rất khoan khoái ở miệng và nhẹ lâng khi hà hơi”.

Theo ước tính diện tích trồng thuốc của làng Thanh Quýt là khoảng 40 ha. Hàng năm cho sản lượng khoảng 50 tấn thuốc lá. Mỗi kg thuốc lá lúc cao giá nhất là 100.000 đồng, thường nhất là 50.000 đồng. Thuốc lá thường xuất đi cho các thương lái ở Đà Nẵng, Huế, Sài Gòn… Người ta hay gọi với cái tên là thuốc lá “Cẩm Lệ”. Nghề trồng thuốc đã cho người dân ở đây có cuộc sống khấm khá và có công ăn việc làm ổn định. Ngoài những tiệm bán thuốc lá lẻ ở địa phương thì hầu hết ở các quầy bán thuốc “Cẩm Lệ” nằm ở các tỉnh cũng đều là dân Thanh Quýt. Thuốc lá “Cẩm Lệ” đã có thương hiệu từ lâu và người bán thuốc ở khắp nơi nếu không phải người làng này thì cũng là họ hàng thân thích với Thanh Quýt.

Lợi bất cập hại

Điều khá thú vị là khi chúng tôi hỏi đến tác hại của việc hút thuốc lá và công tác vận động để chị em giảm hoặc bỏ thuốc nhằm bảo đảm cho sức khỏe thì các chị đều cho rằng không cần thiết. Chị Nhị cho biết: “Hút thuốc là thói quen lâu đời của những phụ nữ làng Thanh Quýt và rất khó có điều kiện khắc phục vì thói quen này còn gắn với nghề làm thuốc hàng ngày của họ”.

Bà Lê Thị Tâm, một người nghiện thuốc ở đây còn nói chắc nịch rằng “Nếu ai bắt bỏ thuốc thì tôi cũng không bỏ, tui hút thuốc đến nay đã gần 60 năm. Trong 60 năm đó chỉ riêng 2 ngày không hút thuốc là tui đau liền”. Bởi thế, khó có thể có một giải pháp nào hữu hiệu hơn để phụ nữ Thanh Quýt “đoạn tuyệt” với thuốc lá.

Tuy nhiên, cũng phải nói rằng hút thuốc lá là việc có hại nhiều hơn lợi, nhất là đối với phụ nữ như: tỷ lệ sinh đẻ của những phụ nữ hút thuốc thường thấp hơn 30% so với người không hút thuốc. Trường hợp nặng có thể gây vô sinh, tần suất chửa ngoài tử cung cao gấp từ 2,2 – 4 lần so với người không hút thuốc và có thể gây ra tình trạng đẻ non…

Chị Nhị cho biết thêm: “Dù biết việc vận động chị em bỏ thuốc là điều khó, nhưng trong thời gian tới chúng tôi cũng sẽ làm việc với UBND xã, đưa ra các biện pháp nhằm hạn chế diện tích trồng thuốc, chuyển đổi ngành nghề cũng như vận động chị em bỏ thuốc”.

Không thể khen nổi hút thuốc lá là thói quen tốt nhưng có thể lấy làm thú vị khi thăm Thanh Quýt. Từ trong nhà đến ngoài ngõ, phảng phất mùi khói thuốc say nồng, bất giác chút ấm áp lại ùa về trong cái lạnh tê tái của đất trời trong một ngày đông lạnh giá…


 

  1. Chưa có phản hồi.
  1. No trackbacks yet.

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s